İstanbul’un Kurtuluşunun 103. Yıldönümü

(Resimde Şükrü Naili Paşa komutasındaki Türk Ordusu İstanbul’a girerken.)

BUGÜN GÜZEL İSTANBUL’UMUZUN DÜŞMAN İŞGALİNDEN KURTULUŞUNUN 103. YILDÖNÜMÜ. Kutlu olsun!

İstanbul, Emperyalist güçlerce, 13 Kasım 1918’de fiilen, 16 Mart 1920’de resmen iki kez işgal edilmişti.

30 Ağustos Büyük Zaferimizi izleyen Mudanya Ateşkesinden sonra, 19 Ekim 1922 tarihinde, henüz işgal altındaki Kente küçük bir kuvvetle giren Refet Paşa, 4 Kasım’da Sadrazam Tevfik Paşa’nın istifası üzerine, İstanbul’un yönetimine TBMM adına el koyduğunu bildirmişti.

Bundan yaklaşık bir yıl sonra, Lozan Barış Antlaşması çerçevesinde, işgal kuvvetlerinin 4 Ekim 1923 tarihinde, bayrağımızı selamlayarak İstanbul’u terk etmelerini müteakip, 6 Ekim 1923 tarihinde, bu kez Şükrü Naili Paşa Komutasındaki 3. Kolordu İstanbul’a girerek, kentte Türk egemenliğini yeniden tesis etmiş, bu suretle ATATÜRK’ün işgal gününde söylediği “Geldikleri gibi giderler!” sözü gerçekleşmiştir.

Güzel İstanbul’umuzu düşmanların işgalinden kurtarmak suretiyle onun ikinci kez fethini bize bahşeden Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK başta olmak üzere, tüm kahraman Komutanlarımızı, Şehit ve Gazilerimizi saygı ve rahmetle anıyoruz.

---

İstanbul’un işgal yıllarını Osmanlı Bahriye Subayı olan Dedem Enver Beyden dinlemiştim:

Bahriye Nezaretinin görevlendirmesiyle, İngiltere’de Kraliyet Donanmasında 3 yıla yakın (1910-1913) staj gördüğü için o dönemde İngilizce bilen ender Subaylardan olan Dedem, işgal yıllarında Bahriye Yüzbaşısıyken, Harbiye Nazırının tercümanı olarak görevlendirilmiş. Bir gün İngiliz Yüksek Komiseri Amiral Calthorpe, makamına çağırdığı Harbiye Nazırı’na, “Bundan böyle Osmanlı Subayları, kendilerinden daha düşük rütbede de olsalar, Müttefik Kuvvetlere mensup subaylara selam verecekler. Buna uymayanlar cezalandırılacaklar” talimatını vermiş ve Harbiye Nazırına bu talimatı içeren bir yazı tevdi etmiş. Dedem bir asker için en aşağılayıcı muameleyi bildiren bu talimatı tercüme ederken ağlamamak için kendini zor tuttuğunu söylemişti.

Dedem, buna karşılık, Lozan Barış Antlaşması’ndan sonra, 4 Ekim’de tüm İşgal güçlerinin Bayrağımızı selamlayarak İstanbul’u terk etmesi ve 6 Ekim 1923’te Üçüncü Kolordu Komutanı Şükrü Naili Paşa komutasındaki Türk Ordusunun halkın büyük coşkusu içinde İstanbul’a gelişi sırasında da görevlendirildiğini ve bu olaylara gururla tanık olduğunu anlatmıştı.

Çınar Aldemir, Emekli Büyükelçi